Mico-Diesel da man de Gliocladium roseum

As dúas imaxes da esquerda corresponden con un cultivo de Gliocadium Rosaceum e unha imaxe vista ó microscopio electrónico coloreada, repectivamente, deste fungo endofito. Fai non moito falabamos de pasada dos endofitos (ver AQUÍ), hoxe imos coñecer unha aplicación real das propiedades dun destes fungos que viven "dentro" (si, si, dentro) das prantas.

Gliocadium Rosaceum foi descuberto polo microbiólogo norteamericano da Universidade de Montana Gary Strobel nunha das súas expedicións na busca de novos fungos polo mundo adiante. Co seu inseparable gorro ó "Custeau" e que lle serve o mesmo para cubrirse do sol que para recoller as mostras vexetais das que máis tarde extraerán os endofitos presentes, mr. Strobel ten ás súas espaldas varios importantes descobrementos, non por nada a afamada revista Forbes se refería nun artigo acertadamente a él coma o "Indianas Jones of fungus hunters" (o Indiana Jones dos cazadores de fungos). O presente hachado de Indiana Strobel produciuse na Patagonia, asociado a unha árbore típica chamada ulmo (Eucryphia cordifolia), e a nova saltou ós medios alá en 2008. Hoxe, un documental nos trae de novo o acontecemento á actualidade.

A cousa é que este fungo é capaz de metabolizar unha serie de hidrocarburos presentes no combustible diesel directamente a partir de celulosa, o que abre a porta para unha futura producción industrial de biocombustible (mico-diesel, como da en chamar o investigador). A cousa está todavía en pañais, quedan por facer moitas investigacións sobre rendemento e milloras de cara á producción industrial, pero o noso amigo Gary xa ten patentada a cousa por si acaso; aquí o que non corre...

O millor é que él mesmo nos conte algunhas cousas deste fungo, como poderedes ver no seguinte video, fragmento do recomendable documental "Maravillas Modernas: Hongos" e que trata precisamente da obtención de biocombustibles a partir dalgunhas especies de fungos. Adiante mr. Strobel, refungue vostede...


Ler máis...

Cordyceps militaris... ¡O terror das eirugas!

Confeso que teño debilidade polo fungo que hoxe traemos con nós. Cordyceps militaris no só produce fermosos cogomelos como podedes ver, senón que ademáis, como moitos irmáns de xenero, é un implacable asasino selectivo. Pero vaiamos por partes, que diría Jack o Destripador.
Para os que non coñezades nada do xénero Cordyceps, vos recomendo o video que colgamos nesta páxina hai un tempo e que podedes ver pinchando AQUÍ. Os demáis, xa deberiades saber como as gastan estes fillos da gran hifa.

O xénero Cordyceps engloba preto de 400 fungos parásitos maiormente de insectos (son, polo tanto, entomopatóxenos), ainda que tamén poden parasitar en moita menor medida oitros fungos.

A historia comeza cando as esporas destes ascomicetos suspendidas no aire entran en contacto e infectan o anfitrión (soen ser moi selectivos, cada especie de Cordyceps se especializa nunha especie determinada de insecto/fungo); máis tarde, nas condicións adecuadas, comezan a desenvolverse as hifas e a medrar o micelio que acaba alimentándose do corpo do desafortunado insecto, chuchándoo dende dentro e deixando tan só unha cáscara valeira da que brotan con fantasmais formas as incribles e variadas fructificacións destes fungos.
Así que... ¿qué hai baixo ese estrano cogomelo alaranxado que medra acochado entre os picaños dos piñeiros? Pois unha eiruga, ni máis nin menos; en concreto unha eiruga da "procesionaria dos piñeiros" (Thaumetopoea pityocampa), esa interminable praga dos nosos montes. Aínda millor dito: o que hay baixo terra é a crisálida da bolboreta; a eiruga xa levaba as esporas do fungo asasino pegadas ás velosidades do seu corpo cando se soterrou para mudar sen saber que xa estaba condeada.

Nota: Cabe lembrar que, falando das velosidades desta eiruga, estas producen fortes reacción alérxicas nas persoas e nos animais (nos cans sobre todo, pola súa afeción a cheirar e morder cousas). Incluso os urticantes peliños de exemplares mortos no chan, ou levandos polo aire, nos poden afectar e provocarnos unha mala pasada. Todo isto aparte do dano que fan ós piñeiros, xa que se alimentas dos picaños durante todo o inverno felices nos seus niños de seda, ata que chegando a primavera baixan dos piñeiros para soterrarse e mudar en bolboreta para o verán.

Cordyceps militaris nos proporciona unha poderosa arma natural para acabar con esta praga. De feito xa é empleado desta forma, limitado o seu uso pola dificultade de obter o fungo. Imos xa botar un ollo á descripción detaiada dun fungo cheo de sorpresas. Pincha abaixo en leer máis para adentrarte no mundo deste compañeiro fatal da procesionaria!!


DESCRIPCIÓN

Corpo fructífero: 1-4 cm de alto por 4-5 mm de espesor (fixádevos que é realmente pequeno!). Formado por unh cabeza fértil en forma de estaca esmagada e un pé estéril. Cabeza de cor vermella alaranxada viva que cando madura está cuberta de grosas granulacións debido ós ostiolos prominentes (os furados polos que asoman esas granulacións son os ostiolos; as granulacións que asoman máis escuras e de forma ovoide, aínda que só vemos a parte que asoma, son os peritecios, que conteñen as ascas onde se formarán as esporas) . Pé ben delimitado, cilíndrico, con finas verrugas de cor amarela laranxa, máis pálido que a cabeza.

Carne: De consistencia fráxil. Sen olor nin sabor apreciables.

Hábitat: É unha especie parasita de crisálidas de bolboretas, sobre todo da "procesionaria do piñeiro", polo que acostuma a atoparse en piñeirais. Inverno e primavera. Difícil de ver polo seu tamano, raro en Galicia pero bastante sinxelo de atopar pola nosa zona se nos fixamos un pouco. Abundante por fortuna na zona do Vilar. Na imaxe da esquerda podedes ver o máis parecido a un "corte transversal" que puidemos conseguir. Como podedes ver, a pupa da eiruga está xusto baixo a capa de terra e o pé está na súa maior parte baixo ela. Na seguinte imaxe podedes ver varias crisálidas desenterradas e apreciar millor a lonxitude das fructificacións de Cordyceps militaris.

Observacións: O nome do xénero, "Cordyceps" significa en latín cabeza de bastón e o de "militaris", referencia atopada nunha páxina que xa nin recordo, parece que ten que ver co parecido das súas frutificacións de cor laranxa vivo cos adornos dos uniformes de gala dos militares; en fin, o conto está ben ainda que on sexa certo.

Falando de posibles confusións, non deberían existir debido ó seu hábitat particular e cor. Cando parasita eirugas, pode confundirse con Cordyceps gracilis, de cabeza máis redondeada e cor parda amarelada. Ás veces aparece sobre crisálidas de bolboretas unha forma conidióxena (asexual) e abrancazada (Isaria farinosa) semellante a unha ramaria e que algúns autores asocian con Cordyceps militaris.


Como todo ser vivo na natureza, os fungos deste xénero cumpren unha labor e ocupan un posto no plan universal da natureza, neste caso, e como puidestedes observar tamén no video, o control poboacional. Se algúnha poboación das especies afectadas por este fungo experimentara pola causa que fora (medio ambiental, exceso de alimento, desaparición de depredadores naturais,...) un rápido crecemento no tempo, o fungo competente se encargaría inmediatamente de volver equilibrar a balanza, xa que cantos máis especímenes infectados anden pululando pola fraga, maior será a dispersión das esporas/infección e máis sufrirá esa poboación os seus efectos.

Existen tamén aplicacións médicas deste xénero de fungos, capaces de producir biomoléculas de intersantísimas propiedades biolóxicas. A sustancia chamada cordicepina, extraida de varias especies do xénero, entre elas Cordyceps militaris, era coñecida xa dende os anos 50 pero que agora se está a poñer de moda como prometedor fármaco na loita contra o cancro pola súa habilidade en baixas dosis para impedir a replicación das células canceríxenas e, en altas dosis, para impedir a súa asociación. Os resultados deste estudio sairon á luz a finais do ano 2009 da man dun grupo de investigadores da Universidade de Nottingham.

Por último, como curiosidade, deixarémosvos por aquí un enlace a unha páxina web con varias fotografías de distintas especies de Cordyceps, para que vos fagades unha idea da variabilidade e riqueza de formas e cores destes implacables controladores de pragas:

http://www.utexas.edu/courses/zoo384l/sirena/species/fungi/

Esperamos que vos gustara este artigo, podedes estar seguros que non vai ser a última vez que oiades falar por aquí dos Cordyceps e as súas peculiaridades.

Un saúdo a todos, e non vos olvidedes de refungar tódolos días polo menos media hora, que aumenta a espectativa de vida nun tropecentos por cen!
Ler máis...

Coma demonios: Cantharellus Tubaeformis

Sinónimo: Cantharellus infundibuliformis
Galego: Trompeta con pregamentos
Castelán: Rebozuelo atrompetado

Este inverno micolóxico garda ata última hora sorpresas como a que vos traemos aquí a Refungando. O excepcional do cogomelo protagonista de hoxe non é nin a súa rareza, nin a súa peligrosidade; de feito é un cogomelo comestible bastante común e coñecido, que xa puidemos ver de pasada cando falamos de Cantharellus lutescens (Cantharellus aurora, que lle chaman agora ). O que nos chamou a atención destes exemplares foi o tamano esaxerado dos especímenes: eran jrandes coma un demonio, que diría miña abuela.

Na imaxe podedes ver as medidas destes cogomelos e facervos unha idea do seu tamano, xa que a área fotografada comprende exactamente un folio en A4. Cando os divisamos entre o manto de follas, pensamos que eran un grupo ben fresquiño de tubaeformis arracimados e alá fomos cámara en man; só despois de sacar unhas foto e tentar arrancar un cogomelo e fotografalo para esta reportaxe, que nos demos conta do mostrenco que tiñamos entre mans. Unha "mico-ollada" de 360º (seguro que sabedes de que vos falo) nos fixo decatarnos que estabamos rodeados, algúns ben tapados polas abundantes follas, polo grupo de Cantharellus tubaeformis máis grandes que nos botaramos á cara nunca. I eso que pola zona se dan ben, e ben grandes. O dito, coma demonios.

Imos entón botar unha ollada á descripción deste coñecido cogomelo da familia Cantharellaceae...

DESCRIPCIÓN

Sombreiro: 2-6 cm de diámetro. Primeiro convexo e por último en forma de embudo, delgado, flexible, quebradizo e co centro perforado por un burato que cu¡omunica co oco do pé. Presenta varios matices de pardo, do amarelado ó mouro. Cutícula lisa ou algo escamuda na madurez. Marxe encurvada, fina e xeralmente ondulada. Todo o que vedes na imaxe da dereita corresponde a un único sombreiro dun exemplar. Dádevos conta do tamano polas follas de carballo!

Himenio: formado por pregamentos decorrentes moi marcados, espazados, anchos, interconectados transversalmente por pequenas nervaduras. Presentan unha coloración variable, da amarela á gris con reflexos purpúreos.

Pé: 5-9 x 0,3-1 cm. Tubular, ás veces comprimido, liso, brillante, bastante longo con relación ó sombreiro, delgado, amarelado, amarelo apardazado e ás veces agrisado. Neste caso, algúns dos cogomelos medraban co pé case horizontal ó chan ó non poder soportar ben o peso do compacto sombreiro, por eso se aprecian nas imaxes os pés algo retortos.

Carne: Delgada, escasa, flexible e lixeiramente tenaz. Abrancazada e no pé amarelada. Olor pouco apreciable, quizais algo fúnxico, sabor doce, pero tamén pouco apreciable.

Hábitat: En solos ricos en humus, de bosques de frondosas e de coníferas. Verán e inverno. Xeralmente en grupos numerosos, aínda que ás veces se ven exemplares solitarios en sitios non tan secos e frescos. Moi común en todo o Barbanza xunto co primo irmán Cantharellus lutescens. Estes exemplares estaban en concreto nun bosque de carballos e oitras frondosas, nun lugar bastante humido case que todo o ano. Está claro que o frío non afectou moito ó desenvolvemento destes especímenes.

Observacións: Bo comestible, quizais o peor dos do xénero pola súa escasa carne (non aplicable, asegúrovolo, ós exemplares da imaxe, pesados e compactos) e o seu pé fibroso. Como oitros do xénero, é fácil de deshidratar e se presta moi ben a elo polo fino da súa carne.
Poderiamos confundilo con certa facilidade con Cantharellus lutescens, de similar tamano pero máis fráxil e menos robusto, ten o himenio practicamente liso, de cor máis clara e pé máis delgado e fráxil. Ambos cogomelos teñen un tamano similar, ainda que de media Cantharellus tubaeformis tende a ser un chisco máis alto e grande. De todas formas, atopar cogomelos deste tamano non é frecuente nin moito menos. ¿Atopástedes por ahí Cantharellus tubaeformis destes tamnos? ¿Máis grandes? ¡Enviade as vosas imaxes ou comentade a xogada nesta entrada!

Xá sabede por onde andamos sempre... refungando, of course.
Ler máis...

Todoterreo dos montes: Schizophyllum commune

O especimen da fotografía de arriba, medrando nun tocón de piñeiro, pertence a unha das especies máis extendidas por todo o globo; tan só deixamos de atopalo na Antártida, onde é incapaz de atopar o sustrato de madeira que lle serve de alimento a este saprófito e lignícola vagabundo. De Schizophyllum commune sabemos da amplitude da súa dispersión gracias ó traballo de John Raper e oitros colegas da Universidade de Harvard, que entre 1950 e 1970 recopilaron especímenes ó longo e ancho do mundo para a súa investigación.
De posición taxonómica incerta, debido ás súas especiais características, a maioría de investigadores o incluen na súa propia orde, os Schizophyllales, e pertencente á familia Schizophyllaceae.

Sí, é un pouco raro este amigo noso. De feito, é un cogomelo que pode chegar a complicarnos a vida, pois en certas condicións pode chegar a producir algunha micose, noutras palabras, unha infección no organismo producida por este fungo. Ademáis e por se fora pouco, estamos ante un fungo moi "sexual", tanto como que ten máis de 28.000 sexos distintos. ¿Queres saber máis cousas de este peludo cogomelo? Imos entón a afondar na súa descripción macroscópica sempre da man de "Cogomelos de Galicia", comentado e ampliado dende Refungando para vos...


DESCRIPCIÓN

Sombreiro: 1-3 cm de ancho. Forma de concha ou abano fixado lateralmente ó substrato. Cutícula tomentosa cunha velosidade ourizada de cor abrancazada e a miúdo zonada (na imaxe da esquerda podedes apreciar ben en detalle esta curiosa característica). De cor branca en tempo seco e agrisada coa humidade, ás veces con tonalidades verdes debido á proliferación de algas sobre o seu sombreiro. Marxe fina e moi lobulada.


Himenio: Formado por lamelas bifurcadas ou bífidas, dispostas radialmente e con lamélulas. Cor rosada (ou castaño claro). O formato de lamelas bífidas ten a súa razón de ser. O micelio de Schizophyllum commune necesita normalmente de só unha fructificación de cogomelos por tempada, xa que estes se poden secar e rehidratar varias veces e subsistir no monte ata preto dun ano completo. A estructura das lamelas fai que en tempo seco se "pechen" e ca volta da humidade se "abran" e se expanda o cogomelo, de xeito moi parecido a un abano. Unha gran adaptación a climas con chuvias esporádicas. De feito, en refungando deixamos pasar uns días e volvemos á escea do crime para observar a evolución do noso amigo. Como escolleramos un tocón de pino con unha pintada azul, foi moi fácil volver e fotografar o mesmo cogomelo... case 20 días despois, co resultado que podedes observar na imaxe da esquerda.

Pé: Non existe, o sombreiro medra directamente do substrato.

Carne: Delgada e coriácea. Sen olor nin sabor apreciables.

Hábitat: É unha especie saprófita e lignícola que crece sobre madeira morta e restos vexetais de frondosas e coníferas, en sitios ben iluminados. En grandes grupos. Podemos atopala todo o ano, sempre que as condicións sexan as adecuadas (sí, incluso nos invernos máis duros como este que nos tocou). Frecuente.

Observacións: Olvidádevos de saborosas pitanzas, aquí non hay chicha. O que vos pode ofrecer este cogomelo é a súa singular beleza e algunha rarísima (pero habelas, hainas) micose. É moi raro que se produza unha infección deste tipo, así que agora non vaiades a baixar correndo do monte como alma que leva o demo cada vez que vos atopedes con un exemplar destes. A xente máis propensa a este tipo de infeccións é sempre xente co sistema inmune a medio gas, nenos especialmente, así que un adulto normal non debería correr ningún perigo. De feito, nun dos casos de infección atribuída a este fungo tiña como protagonista a un neno; o fungo estaba a medrar no ceo do padal do rapaz... e comenzaban a sairlle cogomelos nos seos nasais!
Noutro caso reportado por investigadores da Universidade de Kioto, o paciente sufriu dunha infección na mucosa dos bronquios que lle provocou ataques de asma e tos persistente; a causa: hifas de micelio primario de Schizophyllum commune. E para rematar a faena, este fungo foi capaz incluso de infectar e provocar unha osteomelite micótica nun can. En definitiva, que de saprófito e lignícola, este fungo pode pasar perfectamente a parásito e... carnívoro, aumentando as súas posibilidades de distribución e facendo deste un fungo realmente versátil e todoterreo.

Non é a nosa intención asustarvos, ainda que seguro que si coñeciades este cogomelo non o ides mirar da misma maneira nunca máis. O seu aspecto e as súas lamelas o fan inconfundible, é fácil atopalo e tamén se da no inverno e, como podedes ver, tamén nos pode regalar fermosas fotografías e incluso algunha rara micose para engadir ás batalliñas para contarlle ós netos. ¿Alguén da máis? Disfrutade de Schizophyllum commune e vémonos... refungando entre os piñeiros.
Ler máis...

Freazo en seco á regulación da recolleita de cogomelos en Galicia

Quedamos sen carné. Onte, día 1 de Marzo, a Consellería de Medio Rural daba a coñecer a súa intención de non cobrar pola recolección de cogomelos na nosa comunidade nin crear un carnét/licencia de recolector. De feito, é máis, non van a facer NADA.

Amparándose na distribución da propiedade do monte os nosos gobernantes xa teñen a excusa perfecta para facer o que millor saben: nada, ou "rascar os juevos" como lle dín en moitas partes de Galicia. O feito de que a propiedade dos montes recaia en mais dun 90% en mans privadas é o motivo da inacción do goberno ante o crecente problema da sobreexplotación micolóxica; como a maior parte dos terreos son privados e non podemos cobrar pola recolección de cogomelos, pois, coma Pilatos ou Aznar en Irak, lavamos as mans e a tirar millas. Hoxe, amigos, é un día perfecto para refungar.

Citando a nota de prensa (que podedes ler AQUÍ) , o borrador da nova lei de Montes "terá en conta que os cogomelos son un recurso forestal de certa importancia en determinadas zonas de Galicia". Ou sexa, traducido, terá en conta que en algunhas zonas da nosa comunidade se leva comercializando cos cogomelos un tempo e eso da cartos. Fantástico miolos privilexiados da Xunta. Estamos salvados... A importancia económica da explotación dos fungos e a menos importante das cousas que os fungos nos ofrecen. O papel fundamental que estes xogan no crecemento e desenvolvemento dos nosos bosques, fragas, soutos, etc. é o primordial cando falamos da conservación e protección do patrimonio fúnxico. Os fungos son unha peza fundamental no desenrolo e creación de sólo fertil, son os responsables da "limpeza" dos nosos montes, compañeiros inseparables das nosas árbores ás que protexen e axudan a medran máis e máis fortes.

¿Non se pode facer nada entón? Para comezar, asín sen forzar moito a maquinaria gris, protexer ese dez por cento de terreo público, ¿ou non, señores da Xunta? Na escola eu apredín que un 10% de algo e moito máis que un 0%. Non é preciso facer derivadas nin nada diso. Doutra banda, me pregunto: ¿non podemos facer que pouco a pouco ese 10% se convirta nun 15% ou nun 20%?¿É imposible a elaboración dunha lista vermella de especies en perigo, como fixo, por exemplo a Junta de Andalucía (ver AQUÍ) para protexer o noso patrimonio micolóxico?¿De verdad non se pode?¿Non hai NADA que facer señores?

Que rabia tan grande nos come, dios que vos fixo palanquíns... Agora á recolleita indiscriminada e abusiva por parte de particulares ignorantes e avariciosos, ós que de fora veñen a arrasar os nosos montes para levarse os cogomelos e deixalos esquilmados, temos que sumar a tan galega e históricamente tráxica para o noso pobo total inoperancia e incompetencia dos gobernantes que nos tocan, dos nosos políticos (un fato alarmante de ignorantes no que a cada un deles lle toca), á hora de adiantarse ós acontecementes para logo actuar coma sempre a toro pasado, mal, tarde e a rastras.

Vamos a propoñerlles un cambio na frase que antes citabamos da nota de prensa; donde dí "terá en conta que os cogomelos son un recurso forestal de certa importancia en determinadas zonas de Galicia" debería dicir "terá en conta que a riqueza fúnxica galega é un pilar básico de vital importancia para os montes de TODA Galicia". Que a riqueza non se mide só en cartos.

Oitra vez, todos xuntos que nos oian refungando: ¡Dios que vos fixo! Ler máis...

Habitante das polas: Exidia Truncata

Imos a coñecer neste artigo un cogomelo deses que tenden a pasar desapercibidos para o afecionado que ten dous edulis por pupilas, unha das moitas pequenas xoias do Reino Fungi; se nos presenta apenas coma unha minúscula mancha ou protuberancia nalgunha pola caida, ou un tocón podre ó que lle prestan algo de cor pero que, como podedes ver na imaxe que nos envía Xosé María Costa Lago, poden ser uns belísimos exemplares se nos achegamos o suficiente e lles prestamos atención. Exidia truncata pertence a este tipo de cogomelos xunto con oitros da familia Exidiaceae ainda que segundo a bibliografía consultada podemos atopala incluida na familia Tremellaceae (ex. Tremella mesenterica) ou Auriculariaceae (ex. Auricularia auricula-judae). Nós seguiremos a clasificación empregada en "Cogomelos de Galicia", por ser o noso manual de referencia, e incluiremos a Exidia truncata na familia Exidiaceae. Por certo, a palabra Exidia ven do grego exidion, sudar, e fai referencia á característica deste xénero formado por unha ducia de especies que posúe unhas protuberancias ou papilas que exudan un líquido mouro.

Imos a coñecer as principais características macroscópicas desta fermosa gominola das polas...


DESCRIPCIÓN

Corpo Fructífero: 1-4 cm de diámetro por 2-3 cm de altura. Forma redondeada ou de disco con apariencia de cono invertido, fixado ao substrato por un pequeno pé. Ao madurar e envellecer adquiren unha aparencia máis lobulada e plisada (os dous exemplares da imaxen son aínda novos). Superficie himenial de cor negra ou parda moura, brillante e con puntos glandulares. A superficie externa, estéril, é de cor negra, sempre mate e de aspecto granuloso (ahí tedes a man esquerda un bo aumento no que podedes apreciar tódolos detalles).

Carne: De cor moura, consistencia xelatinosa e branda en tempo húmido, converténdose nunha cotra coriácea en tempo seco para recuperar a forma anterior cando as condicións de humidade e temperatura o permiten. Sen olor nin sabor apreciables.

Hábitat: Frutifica sobre polas mortas de frondosas, especialmente en madeira de carballo (como na imaxe). En pequenos grupos ou illada. Crece todo o ano, especialmente en outono e primavera. Frecuente.

Observacións: Repasemos algunha posibles confusións. Exidia truncata é moura, grosa e coa cara externa ben visible. Exidia glandulosa é da mesma cor e mesmo hábitat, máis delgada, moito máis plisada e a cara externa invisible por estar orientada cara a madeira. Bulgaria inquinans pode parecerse a exemplares illados de Exidia truncata, pero é un ascomiceto de esporada negra (frente á branca de truncata) e de consistencia máis firme.

Pois hasta aquí. Esperamos que a partir de agora lle prestedes máis atención ás ramiñas caidas, hábitat de moitas e moi fermosas especies de fungos; o mundo das polas.

Un saúdo dende Refungando! Abrijádevos ben antes de subir ó monte, que do frío morren os paxariños.
Ler máis...

Facendo lume con cogomelos...

Ler máis...

Cogomelos en 3D!

Parece que James Cameron eo seu "Avatar" está a crear escuela con esto do 3D, así que nin curtos nin preguiceiros os amigos de Fungipedia.es se puxeron mans á obra e crearon un primeiro exemplar virtual de Hygrophorus marzuolus que poderedes ver (tranquilos, non necesitaredes unhas gafas especiais de esas) e fuchicar nel na súa páxina web facendo click AQUÍ. Unha pasada.

A verdade é que a cousa promete, e pode chegar a ser unha ferramenta didáctica por unanha banda e de axuda á identificación doitra bastante útil, xa que nos permite ter unha idea bastante precisa do aspecto do cogomelo e "xogar" con él. Ademáis dispoñemos dunha escala para poder medir o carpóforo ou as súas partes que tamén pode sernos moi útil.

Pero xa postos a sacarlle punta á cousa, sí botamos de menos algo máis de resolución nas texturas do modelo 3D que nos impediría ver con claridade detalles importantes coma, por exemplo, o retículo do pé dun Boletus.

Botádelle un ollo que non ten desperdicio, e comentádenos que vos parece a cousa!! Ler máis...

God save the Queen!

Esta fotografía que hoxe compartimos con todos é un regalo do amigo micólogo Xosé María Costa Lago (autor do artigo "Os fungos do Home de Xeo") a Refungando. Amanita Caesarea non necesita presentación. O manxar dos césares. Para moitos a raíña indiscutible dos cogomelos, obxeto de desexo de todo afecionado, apreciadísimo comestible e complicada de atopar na nosa terra, o que fai o seu achado máis especial se cabe. Para mín, sen dúbida, un dos cogomelos máis fermosos que podemos atopar, e se nón botade unha ollada a esta magnífica fotografía dun exemplar novo, na que todavía podemos apreciar parte do veo xeral cubrindo o sombreiro e a volva característica desta especie con forma de saco. Podedes pinchar nela e ampliala. Para vos, sempre fermosísima: Amanita Caesarea.

Moitas gracias Costa!! Disfrutádea!!

P.D: Si, si, adicarémoslle un artigo enteiro ó seu tempo. Non vos preocupar...

Ler máis...

Un mixomiceto, enxeñeiro ferroviario!

(Foto de Physarum polycephalum, Wikipedia - Imaxes experimento, Science/AAAS)

Si, si, xa sabemos que o título da entrada pode soar un pouco raro, pero iso é o que hai. No último número da revista Science deste xaneiro de 2010, un grupo de científicos encabezados por Atsushi Tero, da Universidad de Hokkaido en Japón, daba a coñecer os resultados das súas investigacións con unha especie de mixomiceto en concreto: Physarum polycephalum.

Recordemos que os mixomicetos non son propiamente fungos, ainda que nun tempo se englobaron no Reino Fungi e se seguen a estudar dentro da micoloxía. Ademáis, realizan a súa alimentación por fagocitose (ó contrario dos fungos, que o fan por absorción) e o seu aparato vexetativo (o seu corpo) está formado por un plasmodio (ver artigo sobre mixomicetos AQUÍ). Todo isto, xunto coa característica que da nome a este mixomiceto (polycephalum significa "múltiples cabezas"), vainos axudar a entender que papel e de que maneira o xoga este fascinante organismo na organización de redes ferroviarias (ou xa postos, do que sexa).

Doutra banda, e antes de pasar a falar do experimento en sí, ¿cal é o problema de diseñar unha rede ferroviaria? Pois todo se trata de minimizar o número de enlaces (menor coste de construcción) e maximizar a interconectividade e eficiencia do transporte entre os distintos nodos, un problema que medra exponencialmente co número destes, e que se pode extrapolar a redes de comunicación de todo tipo (redes de ordenadores, de estradas, etc...). Ahora podedes darvos conta da dificultade que isto pode chegar a entranar, e da cantidade de horas e horas que os enxeñeiros da rede ferroviaria de Tokio e arredores (nada máis nin nada menos) se tiveron que pasar enchoupados en café para chegar ó actual modelo que esta a funcionar. Pois o noso amigo tardou un día en facer o mesmo deseño... e cobrou moito menos, seguro.

Se queredes saber como foi o conto, pinchade abaixo!

¿Cómo foi o experimento?
Moi ben, situémonos no recuadro A do grupo de imaxes de arriba, ¿que é o que temos aquí? Nunha superficie húmida na que podemos ver o mapa dos arrededores de Tokio e a súa famosa bahía, os investigadores colocaron 36 copos de avena nos puntos correspondentes ás distintas paradas/cidades nos arredores da gran metrópoli. A línea da costa está iluminada de forma que o noso amigo evitará "saír ó mar", pois non gusta moito da luz. No punto correspondente a Tokio, puxeron un exemplar de Physarum polycephalum... e a medrar!

Nun primeiro momento a célula única que compón o plasmodio, o corpo do bichiño, comeza a medrar e expandirse na procura de alimento e cando alcanza os primeiros copos, rodeaos e comeza a producir unha serie de tubos ou veas que son as encargadas de distribuir os nutrintes a todo o organismo (imaxe B). Co paso do tempo alguns destes canais seguen medrando e volvense máis grosos mentres oitros van desaparecendo e medran novos; o mixomiceto está creando unha rede de comunicación de nutrintes e refinandoa a medida que vai medrando e atopando novas fontes de alimento (imaxes C e D). Nas imaxes finais (E e F) vemos como o mixomiceto alcanzou xa tódolos copos e comeza o proceso de refinamento e axuste final: comezan a desaparecer a maioría de conexións e só as que permiten unha millor e maís eficiente distribución de nutrintes entre as distintas "cabezas" do Physarum se manteñen e reforzan na placa. Resultado: a rede final é prácticamente igual á rede ferroviaria real de Tokio, pulida, millorada e rediseñada moitas veces ó longo dos anos.

Os científicos ahora extrapolarán o comportamento deste organismo, a súa capacidade de autoorganización froito de millóns de anos de evolución, a un modelo matemático que reproduciría o seu comportamento (algo nada sinxelo) e que podería ser aplicable a calquera tipo de rede dinámica, non só redes de comunicacións, ou de ordenadores, senón que tamén nos podería axudar, por exemplo, a entender como se comportan e se extenden as redes de vasos sanguíneos que "alimentan" ós tumores. Os campos de aplicacións a este modelo matemático que aprendemos de Physarum polycephalum se abren diante de nós amplos e prometedores. ¿Qué nos deparará o futuro? ¿Que máis cousas nos poderán todavía ensinar estas sinxelas e á vez complicadísimas criaturas? ¿É posible que en Riveira necesitemos un de estes bichos para que organice coma dios manda o tráfico deste pobo? Dende Refungando estaremos atentos para contárvolo!
Ler máis...